Artikel afbeelding

Instrumenten met ivoor ... illegaal?!

Moet u zich zorgen maken als u een instrument met ivoren elementen heeft?
Ja en Nee. Als u er uitsluitend thuis op speelt, is er in de praktijk niets aan de hand. Maar zodra er sprake is het wisselen van de eigenaar, heeft u sinds 2022 een Europees CITES-certificaat nodig. Daarmee toont u aan dat het ivoor op uw instrument legaal is verkregen.

CITES

CITES is de Engelse afkorting voor het ‘Verdrag inzake de internationale handel in bedreigde dier- en plantsoorten’. Vanaf 2022 zijn er nieuwe, strengere regels voor de handel in olifantenivoor. Als u eigenaar bent of wordt van (een muziekinstrument met) ivoor, komt de CITES-regelgeving om de hoek kijken.

Had u op 19 januari 2022 een instrument met ivoor in huis? Dan mag u het zonder certificaat houden. Als u het van de hand wilt doen, moet u CITES-certificaat hebben vóórdat u het product (ver)koopt of overdraagt. Als verkrijger is het belangrijk dat u het eigendomsbewijs en certificaat bewaart. Ook voor erfenissen en verhuizingen geldt dat u moet bewijzen dat u het (instrument met) ivoor heeft geërfd. Dat doet u met een testament of een officiële verklaring van het familielid.

Een overdracht zonder een certificaat wordt gezien als een overtreding; het ivoor zal doorgaans in beslag worden genomen. Dit geldt ook voor reparaties van ivoren toetsbeleg.

Ivoor op de toetsen?

Er zijn enkele manieren om te achterhalen of er sprake is van ivoor. Neem een vergrootglas en zoek zorgvuldig naar nerven of aders op het oppervlak van de toetsen, een beetje te vergelijken met onze vingerafdruk. Als er geen lijnen of patronen of uitsluitend parallelle lijnen te zien zijn, is het zeer waarschijnlijk kunstmatig materiaal. Als er sprake is van ivoor, is dit op pianotoetsen vaak afkomstig van olifanten.

Certificaat aanvragen

U kunt alleen nog een certificaat aanvragen voor instrumenten met olifantenivoor van voor 1 juli 1975. U, of uw gemachtigde, vraagt het certificaat online bij de RVO. De gebruikelijke afhandeltermijn is drie maanden, tenzij er extra informatie nodig is, dan wordt deze termijn verlengd.

In de aanvraag geeft u aan 1) welk soort ivoor het betreft, 2) hoe u het ivoor heeft verkregen en 3) hoe oud het ivoor is; antiek ivoor van voor 03/03/1947) of pre-conventie ivoor (tussen 03/03/1947 en 01/07/1975). Dit laatste kunt u aantonen met behulp van een deskundigenverklaring opgesteld door een onafhankelijk deskundig persoon die het instrument fysiek heeft bekeken en onderzocht. Als deskundigen beschouwt de RVO alle pianobouwers en daarnaast pianotechnici met meer dan 10 jaar relevante werkervaring en kennis van pianotechniek en materiaalgebruik in het bijzonder voor de verwerking van ivoor voor toetsbeleg.

Geen CITES-certificaat, wat nu?

Als u een CITES-certificaat nodig heeft maar u deze niet kunt verkrijgen, moet u het ivoor vervangen door een alternatief, niet CITES-materiaal. Ditzelfde geldt voor reparaties; kunt u geen CITES-certificaat overleggen voor de herkomst van afwijkende toetsen, gebruik dan een niet-ivoren alternatief.

Op December 2, 2023